Interview

“Beter zicht op risico's en krachten met START:AV”

Maartje van Esch, manager behandeling

Milou van den Bosch, behandelcoördinator

In de gesloten jeugdzorg verblijven jongeren die risicovol gedrag laten zien. Maar hoe groot zijn de risico’s nu echt? En wanneer moet je besluiten om vrijheidsbeperking toe te passen? Een veelbelovend hulpmiddel hierbij is de risico-screening START:AV, speciaal ontwikkeld voor adolescenten. De behandelaars bij Bijzonder Jeugdwerk zijn enthousiast over de mogelijkheden. “We hebben de risico’s nu beter onder controle.”


Hoe groot is het risico?

Maartje van Esch, manager behandeling: “Tot voor kort werd in de gesloten jeugdzorg een risico-inschatting gemaakt op basis van eigen inzicht en onderbuikgevoel. Professionals waren over het algemeen geneigd om risico’s te overschatten en de krachten te onderschatten. Een incident van 4 jaar geleden werd bijvoorbeeld gezien als een hoog risico voor de toekomst, terwijl dat helemaal geen risico meer hoeft te zijn. START:AV is vooral gericht op de risico’s van korter dan 3 maanden geleden. Een ander groot verschil is dat START:AV niet alleen de risico’s, maar ook de krachten in beeld brengt. Die kunnen bepaalde risico’s compenseren.”


Onderbouwde beslissingen

START:AV is door moederorganisatie CONRISQ naar Nederland gehaald en vertaald voor het Nederlandse werkveld. Bijzonder Jeugdwerk past het instrument nu toe bij de gesloten groepen. “Met START:AV kunnen we goed onderbouwd beslissen over de vrijheidsbeperking van een jongere”,zegt Maartje van Esch. “Ook geeft het goede aanknopingspunten voor de behandeling. Daardoor kunnen we het ontwikkelklimaat beter laten aansluiten op wat een jongere nodig heeft, waardoor het risicovolle gedrag afneemt. Dat heeft weer een positief effect op de duur van het gesloten verblijf. Een jongere zal hierdoor eerder naar een open setting of naar huis kunnen.”


Ouders en jongeren doen mee

Behandelcoördinator Milou van den Bosch past het instrument al een tijdje toe in de JeugdzorgPlus. “Door START:AV kijk je veel breder naar de risico’s en krachten. Het invullen kost tijd, maar daar staat tegenover dat je zeker weet dat je aan alles gedacht hebt. Dit instrument helpt mij ook om ouders en jongeren beter mee te nemen in het proces. Bij de START:AV mogen zij uitgebreid vertellen wat er wel en niet goed gaat. En daardoor begrijpen ze ook beter waarom je welke maatregelen inzet. Laatst vertelde een jongen heel enthousiast dat hij nog nooit een verslag had gelezen waarin zoveel positieve dingen over hem stonden.”


Kracht of kwetsbaarheid

START:AV is wetenschappelijk onderbouwd en wordt in Canada al langer met succes toegepast. Het instrument is in diverse contexten inzetbaar: in de gesloten jeugdzorg, jeugd-ggz, de jeugdbescherming en het forensisch werkveld, zelfs in een ambulante setting. Hethelpt professionals om de verschillende risico’s bij adolescenten zorgvuldig in kaart te brengen. Om de acht risico’s goed te kunnen inschatten (laag – matig – hoog), verzamelt de professional informatie over verschillende levensdomeinen van de jongere: zowel de kenmerken van de jongere zelf als van de omgeving (ouders, buurt etc.). In totaal wordt informatie verzameld over 24 verschillende items. Voor elk item beoordeelt de professional in welke mate dit een kracht of een kwetsbaarheid voor de jongere is.